top of page

Парушэнне беларускай дзяржавай правоў дзяцей

Такой была тэма канферэнцыі, якая прайшла 27 чэрвеня ў Вільні. Яго арганізавала праваабарончая арганізацыя «Дактары за праўду і справядлівасць» пры ўдзеле Сейма Літвы і Беларускага Хельсінкскага камітэта. Галоўнай тэмай стала парушэнне правоў дзяцей (як беларускіх, так і ўкраінскіх) рэжымам Аляксандра Лукашэнкі.

Па словах члена каардынацыйнай рады Арцёма Брухана, падчас вайны ва Украіне каля 2,5 тыс. украінскіх дзяцей былі прывезены ў Беларусь праз Расію і размешчаны ў розных медыцынскіх установах, у тым ліку ў лагеры «Дубрава» РУП «Беларуськалій». Праграма «аздараўлення ўкраінскіх дзяцей», як яе называюць у афіцыйных колах Беларусі, ажыццяўлялася праз фонд пад кіраўніцтвам паралімпійца Аляксея Талая і фінансавалася з бюджэту «саюзнай дзяржавы Беларусі і Расеі». Паводле звестак «Народнага антыкрызіснага ўпраўлення», толькі за перыяд з восені 2022 года па травень 2023 года Беларусь наведалі 1050 дзяцей з акупаваных Расеяй рэгіёнаў Украіны. Рашэнне аб гэтым падтрымалі «саюзная дзяржава» і асабіста Лукашэнка.


Праваабаронцы называюць гэтую праграму не інакш як «выкраданне ўкраінскіх дзяцей». Акрамя фонду Аляксея Талая, гэтым займаўся БРСМ — праўладная моладзевая арганізацыя, сучасны «камсамол». Актывісты БРСМ прымалі ўдзел у мерапрыемствах, накіраваных на перавыхаванне ўкраінскай моладзі, лічыць Брюхан.

«Там заўсёды дамінавала тэма рускага свету, дзеці знаходзіліся пад уплывам пракрамлёўскай прапаганды, мэта якой — сцерці іх украінскую ідэнтычнасць», — адзначыў Арцём. У якасьці доказаў палітык прывёў арганізаваныя беларускім бокам сустрэчы дзяцей з актывістамі прарасейскага байкерскага клюбу «Начныя ваўкі», а таксама канцэрт з удзелам беларускіх сьпявачак сясьцёр Груздовых. Адзін з іх гучна казаў са сцэны: «Няхай памрэ Байдэн, хай памрэ Зяленскі, а Пуцін квітнее і кіруе Украінай», — нагадаў Брухан.


Цяпер беларускія ўлады пачалі маскіраваць свае дзеянні, іх прадстаўнікі кажуць, што нібыта ўсё рабілася з дазволу бацькоў ці адпаведных органаў. Але гэта толькі ўзмацняе іх жаданне пазбегнуць адказнасці. Таму мы працягваем збор доказаў, каб перадаць іх у Міжнародны крымінальны суд. «Нам актыўна дапамагае Украіна, дзе распачатыя крымінальныя справы за незаконны вываз украінскіх дзяцей у Беларусь», — сказаў Арцём Брухан.


Праваабаронца з Беларускага Хельсінкскага камітэта Кацярына Дзякала таксама ўзгадала яшчэ адну катэгорыю дзяцей, правы якіх рэгулярна парушаюцца, — беларускіх дзяцей, якія з 2020 года падвяргаюцца рэпрэсіям за свае палітычныя погляды. «Між тым простая школа таксама ператварылася ў інструмент рэпрэсій, толькі ідэалагічных», — адзначае праваабаронца. Паводле яе слоў, пра масавае парушэнне права дзяцей на адукацыю з боку беларускай дзяржавы варта казаць без ідэалагічнага складніку: «Адукацыя стала такой: думай толькі так, а то сядзіш. Падмянілі такое паняцце, як патрыятызм. Цяпер гэта ўжо не проста любоў да Беларусі як роднай краіны, а перш за ўсё паказчык лаяльнасці да дзеючай улады», — кажа праваабаронца, «гэтыя змены ўжо адлюстраваны ў афіцыйных дакументах: Кодэкс аб адукацыі ўстанаўлівае знак роўнасці паміж патрыятызмам. і дзяржаўнай ідэалёгіі, у перапісанай Канстытуцыі зрабілі патрыятызм грамадзянскім абавязкам, а цяпер ужо кажуць, што патрыятызм — гэта падпарадкаваньне асабістых інтарэсаў агульнанацыянальным».


Пры гэтым у школах свядома зневажаюцца гістарычныя сімвалы Беларусі — герб «Пагоня» і бел-чырвона-белы сцяг. «Шляхам падману іх прыраўноўваюць да фашызму і ў такім выглядзе ўкараняюць у галовы дзяцей. Апошні прыклад: калі кажуць пра генацыд беларускага народа ў гады Айчыннай вайны, яны проста параўноўваюць фашыстаў з пратэстоўцамі 2020 года. Пра гэта напісана ў падручніках для сярэдняй школы, ілюстравана адпаведнай падборкай фота!» — абурылася Кацярына Дзякала, — «Разбураецца светапогляд, заснаваны на канцэпцыі гуманізму. Гэта не толькі нанясе вялікую шкоду дзіцячай псіхіцы, але і можа паставіць пад пытанне будучыню ўсёй нацыі .

Comments


bottom of page